Hệ thống lái của ô tô: cấu tạo, phân loại, nguyên lý hoạt động

Để ô tô có thể hoạt động, người ta cần phải trang bị rất nhiều hệ thống với chức năng khác nhau. Khác với hệ thống bôi trơn thì hệ thống lái sẽ có chức năng thay đổi hướng chuyển động của xe. Từ đó giúp ô tô có thể hoạt động linh hoạt theo ý của tài xế. Đừng bỏ qua bài viết sau của suaxenang.com nếu bạn muốn hiểu về hệ thống này nhé!

Hệ thống lái ô tô là gì?

Hệ thống lái thuộc 7 hệ thống cơ bản và đóng vai trò quan trọng nhất trong cấu tạo ô tô. Khi muốn giữ ô tô chuyển động theo quỹ đạo nhất định hoặc thay đổi phương hướng người ta cần phải dùng đến hệ thống này. Ví dụ như quay vòng phải, đi thẳng, quay vòng trái… Hệ thống này có cấu tạo vô cùng phức tạp với nhiều cụm cơ cấu, bộ phận và chức năng khác nhau nhưng lại có sự hỗ trợ với nhau.

Hệ thống lái là một trong những hệ thống đóng vai trò quan trọng trong cấu tạo ô tô
Hệ thống lái là một trong những hệ thống đóng vai trò quan trọng trong cấu tạo ô tô

Cấu tạo hệ thống lái trên ô tô

Cùng với sự ra đời của các mẫu mã ô tô khác nhau thì hệ thống lái cơ khí cũng vô cùng phong phú, đa dạng. Điều này không chỉ thể hiện về kết cấu mà còn ở nguyên lý hoạt động. Tuy nhiên, về cơ bản thì hầu hết các hệ thống đều bao gồm 4 bộ phận chính là Vành lái, cơ cấu lái (hộp số lái), trục lái, dẫn động lái.

>> Xem thêm: Hộp số CVT là gì? Những ưu điểm nổi bật và nhược điểm của hộp số CVT trên ô tô hiện nay.

Cấu tạo của ô tô chi tiết tại hệ thống lái
Cấu tạo của ô tô chi tiết tại hệ thống lái
Hình chụp thực tế các bộ phận của hệ thống lái trên ô tô
Hình chụp thực tế các bộ phận của hệ thống lái trên ô tô

Phân loại và nguyên lý hoạt động của các hệ thống lái oto

Dựa trên việc phân loại các hệ thống trên ô tô với chức năng đổi hướng này thì chúng tôi sẽ cung cấp thông tin về nguyên lý hoạt động. Cụ thể như sau:

Nguyên lý hoạt động của hệ thống lái tại cơ cấu bánh răng – thanh răng

Nguyên lý hoạt động của hệ thống này chính là việc chuyển đổi chuyền động của vành tay lái thành chuyển động thẳng. Điều này với mục đích chỉnh hướng của xe, giảm tốc và tăng thêm lực để bánh xe có thể chuyển hướng một cách chính xác và dễ dàng.

Đa phần những mẫu xe ô tô mới hiện nay đều phải quay vành tay lái ba đến bốn vòng khi muốn chuyển hướng từ tận cùng bên phải sang tận cùng bên trái hoặc ngược lại. Lúc này mối quan hệ của góc bánh xe đổi hướng với góc quay của vành tay lái sẽ được thể hiện bằng tỷ số truyền.

Phân loại các hệ thống lái điều khiển của ô tô
Phân loại các hệ thống lái điều khiển của ô tô

Ví dụ cụ thể: nếu vòng tay lái của ô tô quay 360 độ thì chiếc xe sẽ chuyển hướng khoảng 20 độ. Theo đó, tỷ số lái sẽ được tính với công thức  360 ÷ 20 tức là bằng 18÷ 1. Điều này cho thấy người lái sẽ phải tiến hành quay vành tay lái thật nhiều thì mới có thể đổi hướng một cách thành công dựa trên khoảng cách đã được thiết lập. Tuy nhiên, khi tỷ số truyền cao thì chắc chắn hiệu quả sẽ không cao như tỷ số truyền thấp.

Nguyên lý hoạt động tại cơ cấu bánh răng-thanh răng có trợ lực tay lái ô tô

Với cơ cấu này thì bánh răng sẽ được thiết kế hơi khác biệt khi so với loại thường. Cấu tạo xe hơi ở chi tiết này là 1 xi lanh cùng 1 piston ngay ở giữa, thanh răng và piston sẽ được nối trực tiếp với nhau. Xung quanh piston sẽ được thiết kế 2 đường dẫn chất lỏng.

Với cơ cấu lái bánh răng thanh răng có trợ lực

Piston di chuyển và khiến thanh răng sẽ phải dịch chuyển khi có 1 dòng chất lỏng với áp suất cao được bơm trực tiếp vào đường ống. Vì thế, khi tài xế lái về phía nào đi nữa thì cũng sẽ được hệ thống thủy lực này trợ giúp.

Cơ cấu bánh răng-thanh răng có trợ lực tay lái ô tô
Cơ cấu bánh răng-thanh răng có trợ lực tay lái ô tô

Với cơ cấu lái recirculating ball (trục vít – bánh vít)

Cơ cấu này được sử dụng nhiều nhất trong nguyên lý của hệ thống lái ô tô SUV và xe tải. Trong đó sự kết nối của các chi tiết thuộc cơ cấu này sẽ khác biệt hơn so với bánh răng – thanh răng. Do đó, êcu sẽ trực tiếp quay theo nếu bạn thực hiện quay vòng lái.

Điều này khiến êcu dễ dàng ăn sâu vào trong của khối kim loại theo nguyên tắc ren khi chúng ta xoay nó. Chính sự chuyển động này khiến các khối kim loại và bánh răng có sự ăn khớp với nhau. Lúc này cánh tay đòn sẽ di chuyển, bánh xe cũng chuyển hướng ngay sau đó.

Nguyên lý của hệ thống lái trợ lực thủy lực

Nếu tính đến bộ phận hỗ trợ tốt nhất khi hệ thống lái hoạt động thì chúng ta cần phải nhắc đến bơm thủy lực. Cấu tạo bơm trợ lực lái chỉ với các cánh gạt thì bộ phận này đã có thể giúp hệ thống hoạt động vô cùng hiệu quả.

Điều này nhờ có mô men động cơ trong giai đoạn puli – đai giúp bơm thủy lực hoạt động. Việc momen sở hữu nhiều cánh sẽ giúp hệ thống lái có trợ lực thủy lực hoạt động hiệu quả hơn trong các rãnh roto.

>> Xem thêm: Momen xoắn và công suất là gì? Nếu muốn đánh giá sự mạnh mẽ của một động cơ người ta thường quan tâm đến momen xoắn và công suất.

Nếu roto quay, lực ly tâm sẽ tác động lên bộ phận này khiến các cánh gạt này bị bật giá và vây kín vào ô van. Lúc này dầu thủy lực cũng theo đó bị kéo xuống nơi có suất thấp hơn và ra ở nơi có áp suất cao.

Cấu tạo của hệ thống lái có trợ lực thủy lực
Cấu tạo của hệ thống lái có trợ lực thủy lực

Nguyên lý của hệ thống trợ lực lái điện trong tương lai

Trường hợp này thì vòng tay lái sẽ được hoạt động gần giống với một bàn phím máy tính. Nó sẽ ra mệnh lệnh giúp xe hoạt động ra sao với các bánh xe. Cùng với đó, mô tơ điện sẽ có chức năng thông báo về những điều mà xe tác động đến người tài xế.

Vì thế, đầu ra của hệ thống này sẽ dùng để điều khiển hệ thống lái cơ giới hóa. Nhờ đó mà khoang chứa động cơ sẽ tăng thêm về diện tích, đồng thời giảm tối đa tiếng ồn trong cabin.

Những lỗi hư hỏng thường gặp ở hệ thống lái

Sau đây là một số lỗi hư hỏng hệ thống lái có thể sẽ gặp khi xe hoạt động:

  • Thước lái bị xì dầu là tình trạng xảy ra khá thường xuyên. 
  • Hư hỏng ở rotuyn lái trong và rotuyn lái ngoài.
  • Tình trạng hư hỏng, rò rỉ dầu trên các đường ống dẫn dầu từ đó gây nên sự thiếu hụt dầu trợ lực.
  • Hư hỏng bộ phận bơm dầu trợ lực, bơm phát ra tiếng kêu lớn.
  • Xỉa lái do việc cân chỉnh lái bị sai lệch.
  • Một số hư hỏng thường gặp khác…
Bị xỉa lái do việc cân chỉnh lái bị sai lệch
Bị xỉa lái do việc cân chỉnh lái bị sai lệch

Lời kết

Qua thông tin trên bài viết, sửa xe nâng đã giúp bạn biết hệ thống lái là gì, cấu tạo, phân loại và nguyên lý hoạt động cụ thể nhất. Khi có nhu cầu tìm hiểu chi tiết hơn về vấn đề này hoặc mua xe nâng thì bạn đừng quên liên hệ ngay với ASA. Chúng tôi luôn sẵn sàng phục vụ quý khách 24/7.

Xin dành vài phút của bạn để giới thiệu qua Công Ty Xe Nâng Asa, chúng tôi là nhà cung cấp mua bán – cho thuê xe nâng hàng, bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa xe nâng. Ngoài ra Asa còn cung cấp dịch vụ sửa xe nâng hàng Bình Dương, sửa chữa nhanh chóng, chính xác, bảo đảm đúng bệnh, bảo hành gấp đôi thời gian.

Nội dung cùng danh mục